Jak funkcjonują apteki w Holandii?

by Położna Agata
1686 wyświetleń

Lekarz przepisał lek na receptę i co się dzieje dalej? Czy do każdej apteki w Holandii można się udać? Jak wygląda wizyta w aptece? Ile kosztują leki i czy zawsze trzeba za nie zapłacić? O tym jak funkcjonują apteki w Holandii w dzisiejszym wpisie.

Ostatnio bardzo szczypało mnie oko i skończyły mi się pomysły co można z nim zrobić, aby w końcu doszło do siebie. W deszczowy więc dzień, jak to bywa często w Holandii wybrałam się z Bobasem na wizytę do naszego huisarts (lekarza rodzinnego). Doktor przepisał mi żel do oka, który miałam odebrać w aptece. Niestety do mojej apteki było około 30 minut drogi na piechotę, a nie miałam ochoty w deszczową pogodę wybrać się z Bobasem na spacer.

Poszliśmy więc do nowo wybudowanej Apotheek (apteki), która znajdowała się w tym samym budynku. „A co mi tam” pomyślałam sobie. W aptece przy stanowisku obsłużyła mnie apothekersassistent (asystentka farmaceutyczna). Pierwsze pytanie jakie zadała to, czy mam już swoją aptekę. Powiedziałam, że tak, ale tutejsza apteka znajduje się bliżej mojego domu. Zapytała się mnie więc czy chciałabym się przepisać. Bardzo chętnie się zgodziłam wspominając także o tym, że nasz lekarz rodzinny znajduje się w tym samym budynku i będzie bardzo wygodnie w razie potrzeby odebrać lek od razu po wizycie lekarskiej.

Jeżeli zastanawiasz się, czemu od razu nie zapisałam się do tej apteki, to dlatego, że mój lekarz rodzinny też się kiedyś znajdował gdzieś indziej. I do apteki oddalonej o te 30 minut drogi pokierował mnie nasz lekarz rodzinny.

Gdy wszystkie formalności były dopełnione, asystentka farmaceutyczna wydała mi lek. Zapytałam się, czy mogę przepisać również innych członów rodziny. Otrzymałam wszelkie niezbędne formularze i z lekiem i formularzami wyszłam z Bobasem z apteki.

W drodze do domu pomyślałam, że nie każdy może wiedzieć jak funkcjonują apteki w Holandii i tak powstał pomysł na wpis.

Wkrótce później temat apteki w Holandii do nas powrócił, gdy konieczne było odebranie antybiotyku dla mojego Bobasa. I maści dla Siostry Bobasa, po którą zresztą poszła sama. Czy dziecko może samo odebrać lek? O tym dowiesz się w dalszej części wpisu. Tak poza tym to rzadko korzystamy z apteki w Holandii.

Nie wiedziałam tylu ciekawych informacji, których dowiedziałam się przygotowując wpis.

Twoja apteka w Holandii – jak funkcjonują apteki w Holandii i dlaczego musisz się zarejestrować?

Apteki w Holandii bardzo dbają o bezpieczne stosowanie leków. Dlatego w przeciwieństwie do aptek w Polsce, w holenderskiej aptece konieczne jest zarejestrowanie się, po to, aby apteka mogła o to należycie zadbać.

W tym celu każda apteka prowadzi medicatiebewaking (monitorowanie stosowania leków). Bardzo ważnym tego elementem są Twoje dane, które znajdują się w patiëntendossier (dokumentacja medyczna pacjenta) w komputerze apteki. Są tam zapisane wszelkie informacje o stosowanych przez Ciebie lekach, a także inne, bardzo ważne informacje.

Bardzo ważne jest, aby Twoje dane były zawsze kompletnie i poprawnie wypełnione. Możesz się do tego przyczynić – jeżeli jesteś w ciąży bądź karmisz piersią powinnaś zgłosić to w aptece, a ta informacja zostanie zapisana w Twojej dokumentacji medycznej w aptece.

Nie tylko farmaceuta i lekarz są odpowiedzialni za Twoje zdrowie. Istotne jest także to, aby zawsze powiedzieć o lekach jakie stosujesz, nawet tych bez recepty, które są dostępne w drogerii. W aptece możesz zostać zapytana o powód stosowania tych leków. Jeżeli nie chcesz udzielić odpowiedzi na ten temat, możesz zostać odesłana do lekarza rodzinnego.

Możesz także poprosić o rozmowę w spreekkamer (gabinecie konsultacyjnym). Apotheker (także farmaceut; farmaceuta) to zrozumie. Także jeżeli wiesz, że masz alergię na pewne składniki zawarte w lekach, również powinnaś to w aptece zgłosić. Wszystkie te informacje również zostaną zapisane w Twojej dokumentacji medycznej pacjenta, dzięki temu w aptece mogą zwrócić na to uwagę podczas monitorowania stosowania leków.

Jeżeli również uważasz, że monitorowanie stosowania leków jest ważne, powinnaś za każdym razem udać się do swojej apteki. Wtedy wiesz, że Twoja dokumentacja medyczna pacjenta jest zawsze kompletna i aktualna.

Lekarz przepisał Ci lek na receptę i co się dzieje dalej?

1. Z receptą należy udać się do Twojej apteki. Co zrobić jeżeli Twoja apteka jest nieczynna? O tym przeczytasz w dalszej części wpisu. Jeżeli jeszcze nie jesteś zapisana do żadnej, możesz zapytać się swojego lekarza, w której aptece możesz odebrać lek. Czasami lekarz przesyła e-Receptę bezpośrednio przez system komputerowy do apteki, więc nie otrzymasz wtedy tradycyjnej, papierowej recepty.

2. W aptece asystent farmaceutyczny podchodzi do stanowiska i odbiera Twoją receptę. Czasami zadaje Ci jeszcze kilka pytań. Następnie wprowadza receptę dokonując wpisu w Twojej dokumentacji medycznej pacjenta w komputerze apteki. Za pomocą specjalnego programu komputerowego sprawdza, czy lek jest odpowiedni dla Ciebie, czy dawka jest prawidłowa i czy możesz bezpiecznie stosować lek. Może się zdarzyć, że jesteś pod opieką jednocześnie kilku lekarzy i każdy przepisze Ci lek, a Ty zapomnisz lekarzowi wspomnieć, że je stosujesz. Asystent farmaceutyczny sprawdzi, czy oba leki możesz jednocześnie stosować, czyli czy istnieją jakiekolwiek interakcje pomiędzy przepisanym lekiem, a Twoimi innymi lekami.

3. Czasem konieczna jest także konsultacja z farmaceutą. Gdyby zaszła taka konieczność, farmaceuta skontaktuje się z Twoim lekarzem rodzinnym lub lekarzem specjalistą. Jeżeli coś wymaga korekty, zostanie to umieszczone w Twojej dokumentacji medycznej pacjenta.

4. Gdy wszystko jest dokładnie sprawdzone, a dane są poprawne, Twoja recepta zostaje przyjęta do realizacji. Asystent farmaceutyczny drukuje naklejkę na lek, którą przykleja w zazwyczaj w specjalnie przeznaczonym na to miejscu na opakowaniu. Antybiotyk, który odebrałam dla mojego Bobasa miał dwie takie naklejki – jedną na opakowaniu leku, a drugą na butelce w środku zawierającej lek. Naklejka zawiera najważniejsze informacje takie jak: Twoje dane, datę, dane lekarza, który przepisał lek, dane apteki wydającej lek, nazwę leku, dawkę, jaką należy stosować (ilość tabletek, ml) oraz przydatne informacje bądź ostrzeżenia o leku, np. lek należy przechowywać w lodówce.

Leki, które wymagają przygotowania w formie zawiesiny, zostaną sporządzone w aptece. Samodzielne sporządzenie takiego płynu nie zawsze jest prostym zadaniem, więc jest to bardzo dobre rozwiązanie szczególnie dla rodziców niewyspanych i zdenerwowanych stanem zdrowia bobasa.

5. Asystent farmaceutyczny przygotowuje leki. Czasami musi sporządzić lub dopasować lek specjalnie dla Ciebie. Zazwyczaj trwa to dłużej. Możesz przyjść i odebrać lek w późniejszym, uzgodnionym terminie.

Nie warto czekać do ostatniej chwili z zamówieniem leku przyjmowanego stale. Od wysłania zamówienia na lek od lekarza do odebrania leku w aptece mogą minąć 2 dni.

6. Zanim asystent farmaceutyczny wyda Tobie lek, przeprowadzana jest druga kontrola za pomocą kodu kreskowego, który znajduje się na opakowaniu leku albo przez drugiego asystenta farmaceutycznego. Ta kontrola ma na celu sprawdzenie czy recepta, naklejka na lek oraz lek są poprawne. Dla dodatkowego bezpieczeństwa.

7. Asystent farmaceutyczny przekazuje Tobie leki oraz jeżeli po raz pierwszy otrzymujesz dany lek, przeprowadza begeleidingsgesprek (oficjalna nazwa to Terhandstelling met begeleidingsgesprek nieuw geneesmiddel), czyli udziela Tobie informacji i porad dotyczących działania i stosowania leku. Jest to bardzo ważne, ponieważ, aby lek mógł działać, musisz go prawidłowo stosować.

Asystent farmaceutyczny objaśnia w jaki sposób należy przyjmować lek: o właściwej porze, we właściwy sposób, w odpowiedniej dawce, o działaniach niepożądanych jak np. biegunka, a także inne ważne dla Ciebie informacje, ostrzeżenia i wskazówki jak np. nie należy przyjmować preparatów żelaza z mlekiem.

Jeżeli oczekujesz bobasa ta informacja może się okazać bardzo ważna. Taką rozmowę asystent farmaceutyczny przeprowadzi z Tobą również wtedy, kiedy po roku czasu ponownie otrzymasz ten sam lek. Dzięki tym informacjom będziesz mogła w sposób bezpieczny i świadomy stosować dany lek.

8. Co prawda takie objaśnienie znajduje się także w ulotce wydanego leku, ale wiele osób ma problem ze zrozumieniem informacji, które się w nich znajdują. Dlatego edukacja pacjentów jest niezbędna i jest w zasadzie obowiązkowa. Odmówienie może poskutkować nie wydaniem Tobie leku. Asystent farmaceutyczny udziela także wyjaśnienia o działaniu i stosowaniu leku pisemnie, czyli w formie wydrukowanych informacji, które będziesz mogła zabrać ze sobą do domu.

9. Jeżeli nie masz więcej pytań, możesz wrócić ze spokojną głową do domu lub iść z bobasem na spacer. Każdego dnia wszystkie recepty są ponownie sprawdzane przez farmaceutę.

10. Czy masz więcej pytań? Zawsze możesz skontaktować się ze swoją apteką. Nie musisz wracać do apteki. Możesz to zrobić również telefonicznie. Masz także zawsze możliwość umówienia się z farmaceutą na osobistą rozmowę o Twoich lekach.

Czytając powyższe punkty, może się wydawać, że wizyta w aptece trwa bardzo długo. W rzeczywistości wszystko przebiega bardzo sprawnie.

Nasza wizyta wraz z zarejestrowaniem się do nowej apteki i wydaniem leku oraz udzieleniem informacji i porad dotyczących leku zajęła paręnaście minut, więc wyliczanka „warzyła myszka kaszkę” w wersji aptecznej, którą wymyśliłam na poczekaniu, okazała się zbędna. 😉

Ważyła myszka farmaceutka tabletkę,

Każdemu dała paracetamolu pięćsetkę.

Co to jest medicatieoverzicht i kiedy jest Ci potrzebny?

Medicatieoverzicht (przegląd leków) to dokument, który może zostać utworzony z Twojej dokumentacji medycznej pacjenta w Twojej aptece. Zawiera imię i nazwisko, datę urodzenia, adres oraz nazwy substancji czynnej oraz nazwy handlowe wszystkich leków, które stosujesz.

W przeglądzie leków zapisane są również inne informacje szczegółowe np. jeśli jesteś uczulona na niektóre leki, jeśli karmisz piersią bądź spodziewasz się dziecka. Dlaczego przegląd leków jest potrzebny?

Przegląd leków jest pomocny w różnych sytuacjach:

  • jeżeli musisz stosować wiele różnych leków
  • w trakcie podróży
  • podczas wizyty w innej aptece
  • jeśli jesteś leczona przez różnych lekarzy
  • jeśli musisz zostać przyjęta do szpitala, czasami szpitale wysyłając zaproszenie listowne na wizytę, proszą w nich o przegląd leków

Dzięki przeglądowi leków zawsze możesz przedstawić, jakie leki stosujesz. Inna apteka lub różni lekarze, pod których znajdujesz się opieką mogą wziąć to pod uwagę. Czy nastąpiła jakaś zmiana u Ciebie w stosowaniu leków? Zapytaj w Twojej aptece o dostosowanie przeglądu leków.

Którą aptekę wybrać i jak się zarejestrować?

Aby zarejestrować się do apteki w Holandii, najczęściej trzeba się do niej udać. Często apteka znajduje się w tym samym budynku co Twój lekarz rodzinny, czasami jest to apteka parę ulic dalej.

Warto sprawdzić, czy apteka do której chcesz się zarejestrować ma zawartą umowę z Twoim ubezpieczycielem zdrowotnym.

Należy wypełnić formularz, który otrzymasz przy stanowisku od asystenta farmaceutycznego. W formularzu trzeba podać swoje dane takie jak imię i nazwisko, adres, dane ubezpieczyciela zdrowotnego, numer polisy ubezpieczeniowej, dane lekarza rodzinnego, stosowane leki. Taki formularz możesz spokojnie wypełnić w domu i przynieść przy następnej okazji.

Niektóre apteki umożliwiają zarejestrowanie się poprzez ich stronę internetową. Zapytaj w aptece jak to zrobić. Chcesz zmienić aptekę? Jest to możliwe. Udaj się do nowej apteki. W formularzu znajduje się także miejsce na wpisanie danych Twojej dotychczasowej apteki. Po zarejestrowaniu się do nowej apteki wszystkie Twoje dane z poprzedniej apteki zostaną automatycznie przeniesione, a Ty nic więcej poza wypełnieniem formularza nie musisz robić.

Może się zdarzyć, że apteka, z której chcesz się wypisać zadzwoni do Ciebie z zapytaniem o powód, dla którego zdecydowałaś się na zmianę apteki. Warto szczerze odpowiedzieć, że jest to spowodowane np. zmianą miejsca zamieszkania.

Bezpłatne leki – kiedy przysługują?

Może się zdarzyć, że pójdziesz do apteki, która nie zawarła umowy z Twoim ubezpieczycielem zdrowotnym. Wtedy możesz nie otrzymać pełnego zwrotu kosztów za leki i apotheekzorg (opiekę farmaceutyczną). Sprawdź to w warunkach polisy przed odebraniem leków w aptece.

Leki, które znajdują się w pakiecie podstawowym ubezpieczenia zdrowotnego zostaną pokryte przez Twojego ubezpieczyciela. Dotyczy to również kosztów związanych z opieką farmaceutyczną. Większość leków podlega pod eigen risico (własne ryzyko). W 2019 roku własne ryzyko wynosi €385 w skali roku i jest określone przepisami prawa holenderskiego. W ramach własnego ryzyka sama płacisz pierwsze €385, koszty świadczeń powyżej €385 pokrywa Twój ubezpieczyciel. Dokładnie o własnym ryzyku napisałam w tym wpisie: koszty opieki okołoporodowej. Ponadto, czasami musisz także zapłacić ewentualnie eigen bijdrage (własny wkład). Własny wkład nie dotyczy wszystkich leków.

Na stronie internetowej Medicijnkosten.nl (w języku holenderskim) możesz zobaczyć, które leki zawarte są w pakiecie podstawowym (i w związku z tym są refundowane) oraz ile te leki w przybliżeniu kosztują. Zobaczysz także, czy istnieją tańsze alternatywy dla drogiego leku lub zamiennik leku, który jest w pełni refundowany.

Dokładna cena Twojego leku zależy od:

  • umowy zawartej pomiędzy apteką a Twoim ubezpieczycielem zdrowotnym dotyczącym zwrotu kosztów
  • własne ryzyko – czy już zostało wykorzystane
  • własny wkład, który musisz ewentualnie zapłacić, nie dotyczy wszystkich leków

Do ceny leku należy także doliczyć koszt związany z opieką farmaceutyczną, który jest kwotą stałą bez względu na to, czy lek jest lekiem tanim czy lekiem drogim. Koszt wynosi zazwyczaj około €6 za rutynowe wydanie leku. Jeżeli lek zostaje wydany po raz pierwszy lub po upływie roku, płacisz trochę więcej około €12. Wyższy koszt jest związany z zapewnieniem dodatkowej opieki przez aptekę. Dodatkowa opieka to udzielenie informacji i porad dotyczących działania i stosowania leku wydanego po raz pierwszy lub po upływie roku.

Za leki, które znajdują się w pakiecie podstawowym ubezpieczenia zdrowotnego nie musisz płacić w aptece. Ewentualny rachunek za lek (jeżeli własne ryzyko nie zostało wykorzystane) zostanie przesłany do Ciebie przez Twojego ubezpieczyciela zdrowotnego. Za inne leki konieczne może być zapłacenie od razu w aptece, dlatego zawsze najlepiej wziąć ze sobą pieniądze/kartę płatniczą do apteki. Zdarza się także, że za lek nie trzeba od razu zapłacić. Apteka w takim przypadku wysyła rachunek pocztą.

Chcesz wiedzieć dokładnie ile zapłacisz za lek? Asystent farmaceutyczny może Ci podać szacowany koszt leku, ale w takim przypadku najlepiej skontaktować się ze swoim ubezpieczycielem zdrowotnym.

Lekarz przepisał Ci lek na receptę o 22:00, Twoja apteka jest zamknięta i co się dzieje dalej?

Potrzebujesz odebrać lek w aptece wieczorem, w nocy lub w weekend? Lek możesz odebrać w Dienstapotheek (aptece dyżurnej). W takim przypadku za lek zapłacisz więcej, ponieważ apteka dyżurna ma wyższe koszty osobowe związane z zatrudnieniem personelu w godzinach wieczornych, nocnych i podczas weekendu. Według Rijksoverheid.nl (serwisu informacyjnego Rządu Holandii, ulubionej stronie Holendrów) od 2016 roku realizacja recepty w aptece dyżurnej wynosi maksymalnie €45 plus ewentualne koszty, które nie są refundowane.

Zanim się o tym dowiedziałam, bardzo się zdziwiłam, jak zobaczyłam rachunek od mojego ubezpieczyciela zdrowotnego na kwotę €30 za kilka tabletek antybiotyku. Pomyślałam wtedy, że antybiotyki w Holandii są bardzo drogie. Lek odebrałam w aptece dyżurnej w piątek późnym wieczorem.

Co zrobić ze przeterminowanymi lekami bądź lekami, które nie zostały do końca wykorzystane?

Wszystkie niedokończone i przeterminowane leki należy oddać do apteki. W tym przypadku nie ma znaczenia czy będzie to Twoja apteka. Nigdy nie wyrzucaj leków do śmieci, nie wylewaj ich do toalety/umywalki/zlewu. Apteka w sposób nieszkodliwy dla środowiska, zdrowia i życia ludzi zutylizuje lek.

W aptece znajdują się specjalne pojemniki, do których możesz wyrzucić niedokończone i/lub przeterminowane leki. Może się zdarzyć, że lek nie zmieści się w tym pojemniku. Możesz go przekazać asystentowi farmaceutycznemu. Zrób tak również wtedy, kiedy pojemnik nie jest widoczny dla Twoich oczu.

Asystent farmaceutyczny zawsze bez problemów przyjmował ode mnie niedokończone i/lub przeterminowane leki bez zbędnego zadawania pytań. Zdarzało mi się także otrzymać pochwałę za to, że wiem, gdzie należy oddać niedokończone i/lub przeterminowane leki .

Niedokończone oraz przeterminowane leki możesz oddać także w milieustraat (komunalnym składowisku odpadów), w miejscu przeznaczonym na klein chemisch afval. Klein chemisch afval to małe odpady chemiczne zawierające substancje, które mogą być szkodliwe dla zdrowia i środowiska. Są to np. baterie, leki, igły do wstrzyknięć. Pracownik komunalnego składowiska odpadów wskaże Ci to miejsce. Komunalne składowisko odpadów znajduje się w każdej gminie.

Czy dziecko może odebrać lek?

Leki nie zostaną wydane dziecku poniżej 12 roku życia. W zależności od rodzaju leku farmaceuta może zadecydować, że niektóre leki – nawet jeśli dziecko ma powyżej 12 lat – również nie zostaną wydane. W takim przypadku lek musi odebrać osoba dorosła.

– Co tak długo byłaś w aptece? – Trochę zmartwiona zapytałam Różę. Chciałam się upewnić, czy aby na pewno wszystko przebiegło dobrze.
– A bo wiesz Mamo, miałam begeleidingsgesprek. 😉

Podsumowanie

Powyższy wpis oczywiście nie wyczerpuje tematu, ale zawiera podstawowe informacje o funkcjonowaniu apteki w Holandii. Wpis napisałam na podstawie własnego doświadczenia i obserwacji oraz uzupełniłam o informacje dostępne na stronie Apotheek.nl. Tam również możesz uzyskać więcej informacji o opiece farmaceutycznej w praktyce w Holandii.

Z pewnością spodoba Ci się także...

Napisz komentarz

Oświadczam, że akceptuję postanowienia zawarte w polityce prywatności.

Zaparz sobie dobrą kawę, ciasteczka zapewnia położna. 🍪 Mniam! Przeczytaj skład ciasteczek.

🍪